WAZIRI UMMY AKUTANA NA MWAKILISHI MKAZI KUTOKA UN-WOMEN

Waziri wa Afya Mhe. Ummy Mwalimu akiwa na Mwakilishi Mkazi kutoka UN-WOMEN Bi. Hodan Addou baada ya kumalizika kwa kikao chao kilichofanyika katika Ofisi za Wizara ya Afya Jijini Dodoma.

Waziri wa Afya Mhe. Ummy Mwalimu akiwa katika picha ya pamoja na Mwakilishi Mkazi kutoka UN-WOMEN Bi. Hodan Addou aliyeambatana na wenzake.

Picha ikionesha kikao kati ya Waziri wa Afya Mhe. Ummy Mwalimu na Mwakilishi Mkazi kutoka UN-WOMEN Bi. Hodan Addou aliyeambatana na wenzake kutoka UN-WOMEN

 Kutoka Dodoma, Juni 17, 2022.

Waziri wa Afya Mhe. Ummy Mwalimu leo Juni 17,2022 amekutana na kufanya mazungumzo na mwakilishi kutoka Shirika la Umoja wa Mataifa upande wa wanawake (UN - WOMEN) katika ofisi za Wizara Jijini Dodoma. 

Katika mazungumzo yao kwa pamoja wamekubaliana kushirikiana katika masuala ya afya, hususan katika kuboresha huduma za afya ya mama na mtoto na usawa wa kijinsia katika Sekta ya Afya. 

Waziri ummy amempongeza Mwakilishi huyo kwa kazi nzuri anazoendelea kufanya na ameahidi kuendelea kushirikiana nae ili kufikia malengo ya kuboresha huduma za afya hasa zinazowahusu wanawake katika Sekta ya Afya. 

#AfyaKwanza 

#JaliAfyaYako

HATUWEZI KUWA NA WATUMISHI BORA WA AFYA KWA KUVUMILIA VYUO VINAVYOFANYA UDANGANYIFU - PROF. MAKUBI

Wakuu wa vyuo vya Afya wakifuatilia neno kutoka kwa Katibu Mkuu Wizara ya Afya wakati wa ufunguzi wa Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya uliofanyika Jijini Dodoma.

Katibu Mkuu Wizara ya Afya akieleza jambo wakati akifungua Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya, Jijini Dodoma

Mkurugenzi wa Mafunzo na Rasilimali watu Wizara ya Afya Dkt. Saitore Laizer akieleza jambo mbele ya mgeni rasmi (hayupo kwenye picha) wakati wa ufunguzi wa Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya uliofanyika Jijini Dodoma.

Mwakilishi wa Katibu Mtendaji wa NACTVET Bw. Twaha Twaha akitoa salamu kutoka taasisi yake wakati wa ufunguzi wa Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya uliofanyika Jijini Dodoma.

Baadhi ya Wakuu wa vyuo vya Afya wakifuatilia neno kutoka kwa Katibu Mkuu Wizara ya Afya (hayupo kwenye picha) wakati wa ufunguzi wa Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya uliofanyika Jijini Dodoma.

Baadhi ya Wakuu wa vyuo vya Afya wakifuatilia neno kutoka kwa Katibu Mkuu Wizara ya Afya (hayupo kwenye picha) wakati wa ufunguzi wa Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya uliofanyika Jijini Dodoma.

Na WAF - DOM 

KATIBU MKUU Wizara ya Afya Prof. Abel Makubi amesema kuwa, Serikali haitaendelea kuvumilia tabia ya udanganyifu unaofanywa na baadhi ya vyuo vya afya nchini, kwani tabia hizo hupelekea kupata Watumishi wasio na ubora na kurudisha nyuma jitihada za Serikali za kuboresha huduma kwa wananchi. 

Prof. Makubi amesema hayo leo Mei 10, 2022 wakati akifungua Mkutano wa Wakuu wa vyuo vya afya wenye kauli mbiu ya  "Huduma bora za Afya ni matokeo ya uwepo wa vyuo bora nchini," uliofanyika Jijini Dodoma. 

"Hatuwezi kuwa na Watumishi bora wa Afya kwa kuvumilia baadhi ya vyuo vinavyoendekeza tabia ya udanganyifu kwenye uendeshaji wa mafunzo, hali hii inarudisha nyuma juhudi za Serikali za kuboresha huduma kwa wananchi." Amesema Prof. Makubi. 

Amesema, hali ya udanganyifu ni kinyume cha Sheria, maadili, utaratibu na mbaya zaidi udanganyifu huu umeendelea hadi kwenye mazoezi ya mitihani ya ndani na ile ya Kitaifa kwa kuwahusisha baadhi  ya wanafunzi na walimu katika maeneo yao, hii haikubaliki. 

Sambamba na hilo, Prof. Makubi amewaelekeza Wasajili wa Mabaraza ya kitaaluma kuchukua hatua hatua stahiki kwa wakufunzi wanaoshiriki kwenye udanganyifu kwa kuwafutia leseni na hatua nyingine kwa mujibu wa Sheria za nchi. 

Aliendelea kusisitiza kuwa, Wizara haitasita kuchukua hatua kali kwa chuo chochote kitachoenda kinyume na utaratibu wa uendeshaji wa mafunzo na upimaji wa wanafunzi, ikiwa na sehemu ya uboreshaji wa utoaji huduma. 

Katika kulinda ubora wa Wahitimu, Prof. Makubi ameelekeza kusitisha usajili kwa vyuo ambavyo havijakidhi utaratibu kama vile kutokuwa na miundombinu ya kufundishia ikiwemo hospitali na maabara za mafunzo kwa vitendo,  msongamano wa vyuo vingi katika eneo moja hali inayopelekea wanafunzi kukosa eneo la kufanyia mafunzo kwa vitendo. 

Aidha, amewapongeza Wakuu wa vyuo kwa kazi nzuri wanayoendelea kuifanya licha mazingira magumu yanayokutana nayo katika maeneo yao ya utendaji, na kuahidi kuendelea kutoa ushirikiano katika utatuzi wa changamoto hizo ili kuboresha huduma kwa wananchi. 

Mbali na hayo, amewataka Wakuu wa vyuo kuwa Wazalendo na kuzingatia misingi ya uongozi bora kwa kushirikisha viongozi wengine katika ngazi ya maamuzi, ikiwemo katika matumizi ya fedha ili kuondoa misuguano inayoweza kuepukika. 

Hata hivyo,  ametoa wito kwa Wakuu wa vyuo kuwa wabunifu katika utendaji wao, ikiwemo kushirikiana na Wadau mbalimbali wanaopatikana katika maeneo yao jambo litakalosaidia kupunguza changamoto katika vyuo vyao. 

Naye,Mkurugenzi wa Mafunzo na rasilimali watu Wizara ya Afya Dkt. Saitore Laizer amemshukuru Katibu Mkuu kwa kuendelea kusaidia vyuo vya mafunzo, na kuahidi kutekeleza maelekezo yote aliyotoa ili kufikia lengo la Serikali la kuboresha huduma kwa wananchi. 

Mwisho.

WARATIBU WA TIBA ASILI WAELEKEZWA KUKEMEA RAMLI CHONGANISHI.

 

KAIMU Mkuregenzi Msaidizi anayeshughulikia Tiba Asili na Tiba Mbadala Wizara ya Afya Bi. Lucy Mziray akieleza jambo wakati wa ufunguzi wa mafunzo ya Waratibu wa tiba asili wa baadhi ya Halmashauri nchini, mafunzo yaliyofanyika Jijini Mwanza.

Kaimu Msajili wa Baraza la Tiba asili na Tiba mbadala Bw. Ndehani Msigwa akieleza majukumu ya Baraza la Tiba asili na Tiba mbadala katika ufunguzi wa mafunzo ya Waratibu wa tiba asili wa baadhi ya Halmashauri nchini yaliyofanyika Jijini Mwanza.

Baadhi ya Waratibu wa Tiba asili walioshiriki mafunzo ya huduma za tiba asili yenye lengo la kubadilishana uzoefu na kujengeana uwezo juu ya shughuli mbalimbali za tiba asili nchini, mafunzo yaliyofanyika Jijini Mwanza.

Baadhi ya Waratibu wa Tiba asili walioshiriki mafunzo ya huduma za tiba asili yenye lengo la kubadilishana uzoefu na kujengeana uwezo juu ya shughuli mbalimbali za tiba asili nchini, mafunzo yaliyofanyika Jijini Mwanza.

Baadhi ya Waratibu wa Tiba asili wakiendelea na mafunzo ya huduma za tiba asili yenye lengo la kubadilishana uzoefu na kujengeana uwezo juu ya shughuli mbalimbali za tiba asili nchini, mafunzo yaliyofanyika Jijini Mwanza.

Picha ya pamoja ya Waratibu wa tiba asili ngazi ya Halmashauri wakiwa pamoja na viongozi kutoka Wizara ya Afya na Baraza la Tiba asili na Tiba mbadala baada ya mafunzo ya huduma za tiba asili  yaliyofanyika Jijini Mwanza.

WARATIBU WA TIBA ASILI WAELEKEZWA KUKEMEA RAMLI CHONGANISHI. 

Na WAF - MWANZA. 

KAIMU Mkuregenzi Msaidizi anayeshughulikia Tiba Asili na Tiba Mbadala Wizara ya Afya Bi. Lucy Mziray ametoa wito kwa Waratibu wa Tiba asili na Tiba mbadala ngazi ya Halmashauri kukemea ramli chonganishi zinazofanywa na baadhi ya Waganga wa tiba asili wasio waaminifu. 

Bi. Lucy ametoa wito huo leo Mei 6 katika ufunguzi wa mafunzo ya Waratibu wa tiba asili wa baadhi ya Halmashauri nchini, mafunzo yenye lengo la kubadilishana uzoefu na kujengeana uwezo juu ya shughuli mbalimbali za tiba asili nchini, mafunzo yaliyofanyika Jijini Mwanza. 

Amesema, wapo baadhi ya Waganga wa tiba asili wanafanya ramli chonganishi jambo ambalo ni kinyume cha taratibu, Sheria na miongozo ya Serikali, hali inayopelekea uminywaji wa haki na uvunjifu wa amani katika ngazi ya familia na jamii kwa ujumla. 

"Nitoe wito kwa Waratibu wote wa tiba asili na tiba mbadala nchini, kuhakikisha wanakemea ramli chonganishi zinazofanywa na baadhi ya Waganga, na hali hii hupelekea kutotenda haki na inaweza kupelekea uvunjifu wa amani katika ngazi zote ikiwemo ngazi ya familia na jamii." Amesema. 

Sambamba na hilo, amesema kuwa, kuanzia mwaka 2018 Kitengo cha Tiba Asili kwa kushirikiana na Baraza la Tiba Asili na Tiba Mbadala na baadhi ya vyuo vya kitaaluma imefanikiwa kuwapa mafunzo Waganga wa tiba asili 200 kuhusu miiko ,maadili na usafi katika kuandaa dawa za  asili. 

Aidha, ametoa rai kwa Waratibu wa Tiba asili wote waliohudhuria kupeleka ujuzi kwa kuwafundisha na kuwahamasisha waganga wa tiba asili na tiba mbadala juu ya ya sheria, miiko na maadili ya kazi wanazofanya katika jamii na uzingatiaji wa usafi na usalama katika utoaji wa huduma zao, ikiwa pamoja na uandaaji salama wa dawa za asili. 

Kwa upande wake Kaimu Msajili wa Baraza la Tiba asili na Tiba mbadala Bw. Ndehani Msigwa amewapongeza Waratibu wa Tiba asili na Tiba mbadala kwa kuhudhuria mafunzo yenye lengo la kuchochea utoaji wa huduma bora na salama ili kuilinda Afya ya Watanzania. 

Aliendelea kwa kutoa wito kwa Waratibu wa Tiba asili kuhakikisha wanasajili Waganga wote katika maeneo yao na kusajili vituo vyao wanavyotolea huduma ili Watambulike na Wizara pamoja na Baraza linalowasimamia kwa mujibu wa Sheria na taratibu. 

"Bado tunao Wataalamu wengi kwenye maeneo yetu ambao hawajasajiliwa na kwa waliosajiliwa bado vituo vyao havijasajiliwa, hii ni changamoto kubwa ambayo naamini baada ya kutoka kwenye mafunzo haya tutakwenda kuitatua." Amesema Bw. Msigwa. 

Nae, Katibu wa Afya kutoka Balaza la Tiba asili na Tiba mbadala Bw. Patrick Seme amewataka Waratibu wa Tiba asili na Tiba mbadala ngazi ya Halmashauri kuratibu matangazo ya tiba asili kwenye vyombo vya habari, na kuchukua hatua kwa wanaotoa na wanaorusha matangazo hayo ambayo hayajapewa kibali na Wizara kupitia Baraza la Tiba asili na Tiba mbadala kwani matangazo mengi hupotosha umma juu ya uwezo wa kutibu. 

"Mkakemee vitendo vibaya vinavyofanywa na baadhi ya Waganga wa Tiba Asili  ambavyo vinakiuka sheria ya Tiba Asili ya 2002 ikiwa ni pamoja na utoaji wa matangazo ya huduma za tiba asili ambayo hayajapekuliwa na kupewa kibali na Baraza la Tiba Asili na utoaji wa huduma za tiba asili bila kusajiliwa." Amesema. 

Mwisho.

ASILIMIA 26 YA WATU WAZIMA WANASHINIKIZO LA JUU LA DAMU.

Mganga Mkuu wa Serikali Dkt. Aifello Sichalwe akipima msukumo wa damu katika Zahanati ya Makole Jijini Dodoma, baada ya kuzindua mradi wa Healthy Heart Africa (HHA) unaoratibiwa na AstraZeneca katika Mikoa ya Dodoma na Dar es salaam.

Wananchi walioshiriki tukio la uzinduzi wa mradi wa Healthy Heart Africa (HHA) unaoratibiwa na AstraZeneca katika Mikoa ya Dodoma na Dar es salaam, wakifuatilia kwa makini neno kutoka kwa Mganga Mkuu wa Serikali aliyeongoza zoezi la uzinduzi wa mradi huo

Picha ya pamoja ikiongozwa na Mganga Mkuu wa Serikali Dkt. Aifello Sichalwe.

ASILIMIA 26 YA WATU WAZIMA WANASHINIKIZO LA JUU LA DAMU. 

Na Rayson Mwaisemba WAF- DOM.

MGANGA Mkuu wa Serikali Dkt. Aifello Sichalwe amebainisha kuwa asilimia 26 ya watu wazima wenye umri wa miaka kati ya 25 hadi 64 wana shinikizo la juu la damu, hali inayosababishwa na mtindo wa maisha ikiwemo ulaji wa vyakula vya mafuta mengi, matumizi ya pombe kupita kiasi na kutofanya mazoezi. 

Dkt. Sichalwe amebainisha hayo leo Aprili 13, 2022 wakati akifungua Mradi wa Healthy Heart Africa tukio lililofanyika katika zahanati ya Makole Jijini Dodoma. 

"Tumefanya utafiti mwaka 2012 na kukagundua kwamba asilimia 26 ya watu wazima kati ya miaka 25 na 64 wana shinikizo la juu la damu na tatizo hili linatarajia kuongezeka kwa kiasi kikubwa endapo hatutachukua hatua." Amesema Dkt. Sichalwe. 

Aliendelea kusema kuwa, tafiti zinaonesha kuwa, zaidi ya asilimia 75% ya Wagonjwa hao wenye shinikizo la juu la damu hawatumii tiba yoyote, huku akiweka wazi kuwa zaidi ya robo tatu kati yao hawajui kama wana shinikizo la juu la damu. 

Aidha, Dkt. Sichalwe amesema kuwa, taarifa za utafiti zilizofanywa katika baadhi ya hospitali za Rufaa zimebaini kuwa, wastani wa watu 19 katika kila watu 100 wanaolazwa kwa tatizo la shinikizo la juu la damu hufariki Dunia. 

Sambamba na hilo, ameweka wazi kuwa, hali ni mbaya zaidi kwa wagonjwa wa kiharusi, ambapo katika kila watu 100 wanaolazwa, watu 39 wanafariki kwa tatizo hilo la shinikizo la juu la damu, hivyo Serikali kupitia Wizara ya Afya itaendelea kutoa elimu na kuhamasisha jamii ili kuongeza nguvu za kupambano dhidi ya ugonjwa huo. 

Mbali na hayo Dkt. Sichalwe ameendelea kusisitiza juu ya kuzingatia utoaji huduma za afya kwa kufuata miongozo, huku akisisitiza weledi na umahiri wakati wa kutoa huduma ili kuepusha malalamiko yanayoweza kuzuilika kutoka kwa wananchi. 

Naye, Mganga Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam Dkt. Rashid Mfaume amewashukuru Wadau wa PATH kwa kuendelea kushirikiana na Serikali katika mapambano dhidi ya magonjwa yasiyoambukiza ikiwemo ugonjwa wa Shinikizo la juu la damu. 

Amesema, Ukuaji wa miji, Maendeleo ya Sayansi na teknolojia na mabadiliko ya mtindo wa maisha kwa kiasi kikubwa yanaendana na ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza ikiwemo ugonjwa wa shinikizo la juu la damu, hivyo kuwaomba Wadau kuendelea kushirikiana na Serikali katika mapambano dhidi ya magonjwa hayo hasa katika miji inayoendelea kwa kasi ikiwemo Dodoma, Dar es Salaam, Arusha, Mwanza na Mbeya. 

Mpango wa Healthy Heart Africa (HHA) ni mpango wa miaka miwili unaoratibiwa na AstraZeneca katika Mkoa wa Dodoma (HF 13) na Dar es salaam (HF 22), na unajumuisha jumla ya vituo vya kutolea huduma za afya 35 (zahanati 25 na hospitali 10). Mradi huu unashughulikia magonjwa ya moyo na mishipa, haswa Shinikizo la damu (HTN). 

Mwisho.

PROF. MAKUBI ATOA WITO KWA WANANCHI KUWAHI KUFANYA UCHUNGUZI WA SARATANI.

 

Katibu Mkuu Wizara ya Afya Prof. Abel Makubi akifungua Kongamano la 8 Kisayansi wakijadili kuhusu mafunzo na tafiti za magonjwa ya Saratani ya damu.

Katibu Mkuu Wizara ya Afya Prof. Abel Makubi akimkabidhi tuzo ya Heshima na Prof. Magesa (Daktari wa Haematology.

Washiriki wa Kongamano la 8 la Kisayansi la masuala ya Tafiti ya magonjwa ya Kansa ya damu, lililofanyika Jijini Dar es salaam.

Picha ya Pamoja ikiongozwa na Prof. Abel Makubi, Katibu Mkuu Wizara ya Afya baada ya ufunguzi wa Kongamano la Kisayansi la masuala ya Tafiti ya magonjwa ya Kansa ya damu, lililofanyika Jijini Dar es salaam.

Na Rayson Mwaisemba WAF - DSM.

KATIBU MKUU Wizara ya Afya Prof. Abel Makubi ametoa wito kwa Watanzania kujenga tabia ya kufanya uchunguzi wa afya mara kwa mara  ili kuweza kujua hali zao mapema na kuepuka dhidi ya magonjwa ikiwemo Saratani inayo pelekea kifo pindi mgonjwa anapochelewa kuanza matibabu.

Prof. Makubi ametoa wito huo leo wakati akiongea na Waandishi wa Habari baada ya  ufunguzi wa Kongamano la 8 la Kisayansi la masuala ya tafiti na mafunzo lililofanyika katika ukumbi wa Chuo cha Sayansi Shirikishi Muhimbili, Jijini DaresSalaam. Kauli mbiu ikiwa "utafiti na mafunzo ni daraja la kuelekea huduma bora kwa wagonjwa wa saratani ya damu." 

"Nitoe wito kwa Wananchi kuwahi kufanya uchunguzi ili kujua hali ya magonjwa hasa ugonjwa wa Saratani katika miili, dalili za ugonjwa wa Saratani tunazijua, zipo nyingi,  inawezakuwa kupungukiwa damu, inaweza kuwa kujisikia homa, inawezakuwa kupungua uzito au kukohoa damu kwa wagonjwa wenye kansa za Kifua, au hata kushindwa kula chakula." Amesema.

Aliendelea kusema kuwa, endapo mtu amepata dalili zozote kati ya hizi ni vizuri kwenda mapema katika vituo vya kutolea huduma za afya ili kufanya uchunguzi kujua hali ya afya na kuanza matibabu, kwani yaweza kuwa ni ugonjwa wa Saratani au ugonjwa mwingine, amesisitiza Prof. Makubi. 

Sambamba na hilo, Prof. Makubi amesisitiza kuwa, ni vizuri kila baada ya miezi sita mpaka mwaka mmoja kujenga tabia ya kwenda kufanya uchunguzi (check up) ili kujua hali ya afya ya mwili, ikiwamo kuangalia magonjwa yasiyoambukiza kama vile ugonjwa wa Saratani. 

Aidha, Prof Makubi amesema kuwa, takribani watu 40,000 wanagundulika kuwa na saratani kila mwaka hapa Tanzania, huku akisisitiza kuwa asilimia 80% ya wagonjwa hawa hupoteza maisha kwasababu ya kuchelewa kufanya uchunguzi ili kuanza matibabu ya ugonjwa wa Saratani.

"Takribani watu elfu 40 wanagundulika kuwa na saratani kila mwaka hapa Tanzania, na 80% ya wagonjwa hawa hupoteza maisha."amesema Prof Makubi.

Hata hivyo, Prof Makubi ameushukuru uongozi wa Chuo cha Muhimbili kwa kuendelea kuwa mstari wa mbele kwa kutoa elimu kwa wananchi jinsi ya kujikinga dhidi ya magonjwa yasiyoambukiza ikiwemo ugonjwa wa Saratani.

Vile vile, Prof. Makubi amewashukuru Wataalamu mbalimbali waliotoa mchango mkubwa katika kusaidia tiba ya magonjwa ya Saratani ya damu, Wataalamu hao ni pamoja na Prof. Magesa (Daktari wa Haematology,  Chuo cha Muhimbili), Dkt. Maunda (Taasisi ya Saratani Ocean Road), Dkt. Trish (Daktari wa Watoto).

Kwa upande wake Mkuu wa Chuo cha Sayansi Shirikishi Muhimbili (MUHAS) Prof. Andrea Pembe amewashukuru Wataalamu na wanafunzi waliojitokeza kushiriki Kongamano hili la Kisayansi lenye kujadili Saratani ya Damu lenye lengo la kutafuta matibabu ili kuwasaidia wananchi wanaopoteza maisha kwasababu ya ugonjwa wa Saratani, hasa Saratani ya damu.

 

MWISHO.

"ONGEZEKO KUBWA LA SARATANI LINACHANGIWA NA MTINDO WA MAISHA" - WAZIRI UMMY MWALIMU

  

Katika  kipindi cha miaka kumi nchi imeshuhudia ongezeko kubwa la wagonjwa wa saratani unaochangangiwa na mtindo wa Maisha usiozingatia lishe Bora ikiwa ni Pamoja na  kutokufanya mazoezi.

Kauli hiyo imebainishwa na Waziri wa Afya, Mhe. Ummy Mwalimu leo jijini Dodoma wakati akitoa tamko la siku ya saratani duniani ambapo amesema sababu nyingine kuwa ni unene ulikithiri,matumizi ya tumbaku na bidhaa zake,matumizi ya pombe kupita kiasi na ulaji usiofaa kama kutokula mbogamboga na matunda,matumizi ya chumvi na sukari kwa wingi.

"Ongezeko la wagonjwa wa saratani pamoja na magonjwa mengine yasiyoambukiza, linachangiwa zaidi na mtindo wa maisha usiozingatia afya bora kama kutokufanya mazoezi (Tabia Bwete), unene uliokithiri, matumizi ya tumbaku na bidhaa zake, matumizi ya pombe kupita kiasi na ulaji usiofaa kama kutokula mbogamboga na matunda, matumizi ya chumvi na sukari kwa wingi”, amesisitiza Waziri Ummy.

Waziri Ummy amesema kutokana na changamoto hiyo Serikali imeimarisha huduma za kibingwa katika hospitali 6 za Rufaa za Kanda na Hospitali ya Taifa Muhimbili kwa ajili ya Uchunguzi na Tiba kwa kuongeza wataalam, miundombinu pamoja na Vifaa Tiba.

 

Waziri Ummy amesema takwimu za Shirika la Umoja wa Mataifa la Tafiti za Saratani (IARC) za 2018, zikionyesha kuwepo kwa wagonjwa wapya 42,060 kwa mwaka na takribani wagonjwa 28,610 sawa na asilimia 68 hufariki kutokana na ugonjwa huo.

Hata hivyo Waziri Ummy amesema kuwa katika kila watu 100,000, watu  76 hugundulika kuwa na ugonjwa  wa Saratani.

Katika taarifa za mwaka 2021 kutoka kanzi data ya wagonjwa iliopo Taasisi ya Saratani ya Ocean Road inaonesha kuwa Saratani zinazoathiri wanaume zaidi ni pamoja na saratani ya tezi dume (21%), Saratani ya Koo (11.8%), Saratani ya utumbo mkubwa na mdogo (9%) na Saratani ya mdomo na kinywa (7.3%)  na kwa upande wa wanawake saratani zinazowaathiri zaidi ni pamoja na Saratani ya Mlango ya Kizazi         (43%), Saratani ya Matiti (14.2%) na Saratani ya koo (3.8%).

Waziri Ummy ameweka wazi kuwa saratani ni ugonjwa ambao unaathiri watu wa rika na jinsia zote watoto, watu wazima, wanawake na wanaume ambapo takwimu za Shirika la Kimataifa la Utafiti wa Saratani (IARC) na Shirika la Afya Duniani (WHO), 2018 zinaeleza kwamba kila mwaka duniani kote kunatokea wagonjwa wapya wanaokadiriwa kufikia milioni 18.1, na kati ya hao, zaidi ya wagonjwa milioni 9.6 hufariki kutokana na ugonjwa wa saratani kila mwaka ambao ni sawa na takribani asilimia 50.

Aidha, zaidi ya watu  ya millioni 43.8 wanaishi na saratani duniani.  "Kama hatua madhubuti za kinga, uchunguzi wa mapema na tiba stahiki hazitachukuliwa haraka, tatizo la saratani linakadiriwa kuongezeka na idadi ya wagonjwa wapya kufikia  milioni 24 ifikapo mwaka 2035, huku ongezeko kubwa likiwa katika ukanda wa nchi zinazoendelea kama Tanzania".

Vile vile ameeleza kuwa takwimu kutoka kwenye kanzi data zilizo anzishwa kwa Kanda , zinaonesha kwamba wagonjwa wapya 14,136 walifikiwa na huduma  ambayo ni sawa na asilimia 33 ya makadirio ya wagonjwa wapya wote kwa mwaka 2021 ikiwa ni ongzeko la asilimia tano ukilinganisha na takwimu za Mwaka 2020 ambapo jumla ya wagonjwa wapya 12,096 (28%) walionwa.

Waziri Ummy amesema  katika kipindi cha  miaka 10 iliyopita, Tanzania imeshuhudia ongezeko kubwa la wagonjwa wa saratani zinazochangiwa na mtindo wa maisha ikilinganishwa na ilivyokuwa awali ambapo wagonjwa wengi walikuwa ni wale wenye saratani zinazotokana na maambukizi ya virusi.           

"Ni vyema kila mmoja akapima afya yake mara kwa mara ili kutambua hali yake ya kiafya. Endapo utatambuliwa kuwa una ugonjwa wa Saratani tumia huduma za afya kulingana na ushauri utakaopewa na wataalam wa afya".

"Kwa wale ambao  wameshajitambua kuwa na matatizo ya Saratani lakini hawatumii huduma za afya ipasavyo, nawaasa watumie huduma za afya zilizopo kwa manufaa ya afya zao na kuepusha athari zinazotokana na ugonjwa wa Saratani na kwa wale ambao hawajapata ugonjwa huu waendelee kuchukua tahadhari kwa kuzingatia kanuni za Mtindo bora wa maisha,"ameongeza Waziri Ummy.

Hata hivyo amesema kuwa Tanzania imetunga Sheria mbalimbali , miongozo na mikakati ya udhibiti wa vihatarishi ili kuweza kudhibiti ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza ambapo karibu theluthi moja ya Saratani zinaweza kutibika endapo mgonjwa atabainika mapema.

Waziri Ummy Mwalimu amesema  Serikali ya awamu ya sita  imehakikisha huduma za kinga na matibabu ya saratani zinapatikana nchini ambapo vituo vya uchunguzi na matibabu ya awali ya saratani ya mlango wa kizazi zaidi ya 800 vimefunguliwa nchi nzima kuanzia kwenye ngazi ya Zahanati hadi kwenye ngazi ya Hospitali za Rufaa za Mikoa na Kanda.

"Hii ni sawa na ongezeko la asilimia 51.5 ikilinganishwa na vituo 350 vilivyokuwepo kwa mwaka 2015. Mafanikio haya yamepelekea serikali kuweza kutoa huduma za uchunguzi za saratani ya mlango wa kizazi kwa Jumla ya wanawake 513,375 sawa na ongezeko mara nne idadi ya wanawake 127, 188 waliopatiwa huduma hizo mwaka 2015" amefafanua Waziri Ummy Mwalimu.QU

MWISHO

TUONGEZE KASI YA MAPAMBANO ILI TUTOKOMEZE UGONJWA WA UKOMA IFIKAPO 2030 – DKT. MOLLEL

Na Englibert Kayombo WAF – Singida

Naibu Waziri wa Afya Dkt. Godwin Mollel amewataka wataalam wa afya nchini kuongeza kasi ya mapambano dhidi ya Ugonjwa wa Ukoma ili ifikapo Mwaka 2030 ugonjwa huo uwe umetokomea nchini.

Dkt. Mollel amesema hayo leo kwenye Siku ya Kitaifa ya kuadhimisha Siku ya Ukoma Duniani iliyofanyika katika eneo la Sukamahela katika Wilaya ya Manyoni Mkoa wa Singida.

“Niwapongeze wataalam wamefanya kazi nzuri sana ya kuwatambua wenye Ukoma lakini bado tuna kazi kubwa mbele yetu kwasababu tunataka miaka 9 ijayo kabla ya mwaka 2030 Ukoma uwe historia ndani ya Tanzania. amesema Dkt. Mollel.

Amesema wataalam wa afya pamoja na wadau wakiunganisha nguvu za pamoja na kushirikishana mikakati na afua mbalimbali za mapambano, Ugonjwa huo unaweza kuwa umetokomea hata kabla ya kufikia mwaka 2030.

“Ni lazima tushikamane, tusiishie kwenye kutunza utu wa watu wenye Ukoma tuu lakini tuhakikishe hakuna mwingine anayekwenda kupata ukoma, na hata kama yupo basi tuhakikishe tunamtambua mapema ili tumsaidie asiweze kupata ulemavu” amesisitiza Dkt. Mollel.

“Ni lazima tuutokomeze Ukoma; dawa za kuponyesha Ukoma tunazo na zinatolewa bila malipo, kiwango cha maambukizi mapya kimeshuka na kufikia chini ya asilimia 5, na pia asilimia 90 ya wagonjwa wote wapya tunawaowaibua ni wagonjwa walioambukizwa miaka mingi iliyopita” amefafanua Dkt. Mollel

Dkt. Mollel ameagiza fedha zinazotengwa na Serikali pamoja na kutolewa na wadau wa maendeleo ziwe zinaenda kushughulikia mapambano ya kutokomeza Ukoma.

“Fedha nyingi sana zinaweza kuwa zinatumika kujadili kuhusu Ukoma, kufanya Semina za Ukoma na kumjadili mgonjwa wa Ukoma kuliko hata fedha zinazokwenda kumsaidia mgonjwa mwenyewe” ameendelea kusema Dkt. Mollel.

Amewataka wataalam wa afya kubadilisha mikakati ya mapambano dhidi ya Ukoma kwa kuwafikia wagonjwa walipo pamoja na kutoa elimu zaidi kwa wananchi dhidi ya Ugonjwa wa Ukoma.

TAHADHARI YATOLEWA KWA WANANCHI DHIDI YA UGONJWA WA KICHAA CHA MBWA

Dkt. Jamed Kiologwe

Mkurugenzi Msaidizi Magonjwa Yasiyoambukiza - Idara ya Tiba

Na Englibert Kayombo

Katika kuadhimisha Siku ya Kichaa cha Mbwa Duniani kila mwaka ifikapo tarehe 28 ya kila mwezi Septemba, Wizara ya Afya imewatahadharisha wananchi kujikinga na ugonjwa huo hatari ambao unaweza kusababisha vifo.

Hayo yamesemwa na Mkurugenzi Msaidizi Magonjwa Yasiyo ambukiza Dkt. James Kiologwe akitoa Tamko la Serikali kwa niaba ya Katibu Mkuu katika kuadhimisha siku ya ugonjwa huo Duniani.

“Kwa mwaka huu kati ya mwezi Januari hadi Agosti, watu 39,787 wametolewa taarifa ya kung’atwa na mbwa au wanyama wa jamii hiyo ikiwa ni ongezeko la zaidi ya watu 5,000 ukilinganisha na kipindi kama hicho cha mwaka uliopita” amesema Dkt. James Kiologwe na kuendelea kusema kuwa takwimu hizo hazijumuishi matukio yaliyotokea katika vituo vya kutolea huduma bila kutolewa taarifa au yaliyotokea nyumbani na waathirika ambao hawakufika katika vituo vya kutolea huduma za afya, hivyo tatizo hilo ni linaweza kuwa kubwa kuliko tunavyofikiri” amefafanua zaidi Dkt. James Kiologwe.

Ameitaja Mikoa inayoongoza kuwa ina idadi kubwa ya wagonjwa kuwa ni Mkoa wa Morogoro ambao una wagonja 4329 ukifuatiwa na Mkoa wa Dodoma wenye wagonjwa 4233.

“Waathirika wakuu wa ugonjwa huu ni watoto chini ya miaka 15 na hii inaweza kuwa ni kwa sababu wao ndio wanaokuwa karibu na mbwa (anayefugwa) muda mwingi, na pia hupenda kucheza au kuchokoza mbwa wasiowafahamu njiani” amesema Dkt. Kiologwe.

Dkt. James amesema kuwa Ugonjwa wa kichaa cha mbwa husababishwa na Kirusi wa Kichaa cha Mbwa (Rabies Virus) kutoka kwa wanyama jamii ya mbwa ambao wameathirika na kirusi hiki (Mbwa, paka, mbweha, fisi na wengineo) na humwingia mwanadamu kupitia mate ya mnyama huyo kuingia katika jeraha na dalili huanza kuonekana baada ya kuathirika kwa mfumo wa kati wa fahamu, ambazo ni pamoja na kuwashwa sehemu ya jeraha, homa, kuumwa kichwa, maumivu ya mwili, kuogopa maji na mwanga, kutokwa mate mengi mfululizo, kuweweseka (kushtuka mara kwa mara na kuogopa), kupooza na hatimae kupoteza maisha. Wakati mwingine watu huhusisha dalili hizi na imani potofu za kishirikina. 

“Endapo mtu ameng’atwa na mbwa, hatua ya kwanza muhimu ni kuosha jeraha kwa dakika 10 au zaidi kwa maji mengi yanayotiririkika na sabuni. Kidonda kisifungwe na kisha apelekwe au afike haraka katika kituo cha kutolea huduma za afya ili kupata chanjo ya kuzuia kichaa cha mbwa” amesema Dkt. James Kiologwe. 

Amesisitiza kuwa ni muhimu aliyeng’atwa na mbwa afanyiwe tathmini ya kina katika kituo cha kutolea huduma ili aweze kupatiwa chanjo kamili na iwapo chanjo itatolewa ni budi kumaliza kozi zote za chanjo. 

Ameendela kusema kuwa wanyama jamii ya mbwa, paka wasiruhusiwe kulamba vidonda, kwani mate yao huweza kuleta maambukizi endapo wameathirika, huku Wamiliki wa mbwa wahakikishe wanachanja mbwa wao dhidi ya ugonjwa wa kichaa cha mbwa mara moja kila mwaka na kupata cheti. 


Amesema kuwa mbwa wafungiwe ndani wakati wa mchana na wasiachwe kuzurura hovyo, kwani wanaweza kupata maambukizi endapo watakutana na mnyama aliyeambukizwa  pamooja na kuhakikisha mazingira yote ni safi, ili kutowapa chakula mbwa wanaozurura mtaani na kuzoea kuja katika mazingira tunayoishi.

Ametoa rai kwa wazizi kutoa elimu kwa watoto na  kuwakataza kuchokoza mbwa wasiowajua (mfano: kuvuta mkia au masikio, kumpanda mgongoni)


Amesema kuwa Wizara ya Afya kwa kushirikia na sekta nyingine ikiwemo Wizara ya Mifugo na Uvuvi, Ofisi ya Waziri Mkuu (OWM) - Dawati la Afya Moja pamoja na Shirika la Afya Duniani (WHO), Shirika la Chakula Duniani (FAO) pamoja na wadau mbalimbali wamefanya juhudi mbalimbali za kudhibiti ugonjwa huo na kuhakikisha inapunguza ukubwa wa tatizo linalohusiana na ugonjwa huo kwa; Kutoa elimu kwa umma; Kuboresha dhana ya Afya Moja nchini; Kurahisisha upatikanaji wa huduma ya chanjo ya Kichaa cha Mbwa kwa wananchi; Kurahisisha upatikanaji wa huduma ya chanjo kwa kwa wanyama hasa mbwa.

“Serikali inatambua gharama kubwa za upatikanaji wa chanjo, hata hivyo kupitia WAMJW, Ofisi ya Rais, Tawala za Mikoa, na Serikali za Mitaa (OR-TAMISEMI) na sekta nyingine imeweza kuchangia gharama za upatikanaji wa chanjo ili ziwafikie wananachi kwa gharama wanazoweza kumudu” amesema Dkt. James Kiologwe.

Amesema kuwa Serikali kwa kushirikiana na wadau katika kutekeleza mikakati na juhudi za pamoja za sekta zote zinazohusika kudhibiti ugonjwa huo inaandaa  ‘Mkakati wa Kudhibiti Kichaa cha Mbwa’ wenye lengo la kutokomeza ugonjwa huu ifikapo 2030.

MWISHO.

WAZIRI MKUU AMUAGIZA WAZIRI AFYA KUPELEKA JOKOFU, DAKTARI KITUO CHA AFYA NDUNGU.

Na WAMJW -KILIMANJARO

Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Kassim Majaliwa amemuagiza Waziri wa Afya Mhe. Dkt Dorothy Gwajima kununua na kipeleka Jokofu la kuhifadhi pamoja na kuongeza Daktari mmoja katika kituo cha afya Ndungu Wilaya ya Same mkoani Kilimanjaro wakati serikali ikijipanga kukamilisha ajira za watumishi sekta ya afya kwa lengo la kuboresha utoaji huduma kwa wagonjwa.

Agizo hilo amelitoa wakati akikagua ukarabati wa kituo cha afya ndungu wilaya ya same mkoa wa kilimanjaro na kisha akazungumza na wabanchi katika eneo hilo.

Waziri Mkuu Majaliwa amesema kuwa, serikali imejipanga kujenga vituo vya afya viwili na hospitali mbili katika jimbo la Same Magharibi na Same Mashariki kwa lengo la kusogeza huduma za afya kwa hamii.

Aidha waziri mkuu Kassim Majaliwa amewapongeza madaktari wa kituo cha afya Ndungu kwa jitihada zao za kuwahudumia wananchi wanaokabiliwa na Magonjwa katika eneo hilo.

Kwa Upande wake Waziri wa Afya Maendeleo ya Jamii,jinsia wazee na watoto Dkt Dorothy Gwajima ametoa maelekezo kwa Katibu wa Wizara ya Afya Dkt Makubi kutekeleza agizo hilo kwakupeleka Daktari mmoja kwa ajili ya kusaidiana na Dkt aliyepo kwenye kituo cha afya Ndungu ambacho kimeonesha kuzidiqa na wagonjwa ambapo kwa mwaka hufanya upasuaji unaofikia wagonjwa 305.

Katika hatua nyingine Dkt Gwajima amesema kuwa, ili Tanzania iwe salama wananchi wanatakiwa kushikamana kwa umoja wao kwa kuzingatia maelekezo ya wataalamu wa afya huku akitilia mkazo kwa wananchi kujitokeza kwa ajili ya kupata chanjo kwa kuwa ugonjwa wa uviko 19 unahatalisha maisha ya watu.

Katika Hafla hiyo Waziri Gwajima amesema kuwa, serikali imefanya ukarabati wa kituo cha afya Ndungu Same kitengo cha maabara, chumba cha wazazi na chumba cha kuhifadhi maiti na tayari wizara imetenga shilingi milioni 35 kwa ajili ya kununua jokofu la vyumba sita ambapo ameagiza MSD ihakikishe inapeleka jokofu katika kituo cha afya ndungu Same

Akizungumzia mikakati ya kuboresha huduma za afya mkoa wa Kilimanjaro,

Waziri  Dkt Gwajima Amesema serikali ya awamu ya Sita umetenga kiasi cha sh bi 12 kwa ajili ya ujenzi wa jengo ka mama na Mtoto katika hospitali ya mkoa wa Kilimanjaro Mawenzi ambapo ujenzi umefikia asilimia 70 

Awali mbunge wa jimbo la Same magharibi Anne Kilango Malecela ameiomba serikali kujenga hospitali mbili kwa kuwa wilaya ya same ina majimbo mawili yenye watu wengi kiasi kwamba wanasabanisha msongamano mkubwa kwenye zahanati, na Vituo vya  Afya.

MWISHO.

TAALUMA YA FAMASI NI MUHIMU KATIKA VITA YA NCD: Dkt. GWAJIMA

Na. Catherine Sungura,WAMJW-Mwanza

Katika vita dhidi ya magonjwa yasiyoambukiza Taaluma ya Famasi ni muhimu katika kuwezesha upatikananji wa bidhaa  za dawa  kwa wale watakaoshindwa  kuzuia kupata  magonjwa yasiayoambukiza na ikawalazimu wafike vituoni  kupata tiba.

Kauli hiyo imetolewa leo na Waziri wa Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto Dkt. Dorothy Gwajima wakati wa Kongamano la 12 la kisayansi la Chama cha Wanafunzi wa Taaluma ya Famasi (TAPSA) lililofanyika jijini Mwanza.

Dkt. Gwajima amebainisha kwamba bidhaa hizo za dawa kwa ajili ya kundi hilo  ni ghali na bahati mbaya  nchini Tanzania hakuna  kiwanda cha kutengeneza  na badala  yake wanaagiza toka nje ya nchi.“Tunapaswa kutafakari iwapo kasi ya kukua kwa maradhi haya ni inaongezeka je tunazijazititi vipi kwenye kasi ya kinga kwani bado kasi hiyo ni ndogo”.Aliongeza Dkt. Gwajima.

Alisema kuwa, katika kupambana na magonjwa yasiyoambukiza Serikali  imeendelea kuboresha upatikanaji wa huduma bora  karibu zaidi na wananchi kwa kujenga miundombinu , kuajiri watumishi na kuweka vifaa tiba  na dawa. Maboresho haya yameendelea kufanyika katika vituo vya huduma  za afya ngazi zote.

Hata hivyo amesema  kumekuwa na changamoto mbalimbali ambazo zinaendelea kufanyiwa kazi ikiwemo changamoto ya upatikanaji  wa bidhaa  za dawa  na vifaa tiba kwa ajili  ya huduma mbalimbali zikiwemo  na huduma kwa ajili ya wanaougua magonjwa hayo yasiyoambukizwa. 

Aidha, Dkt. Gwajima amesema wapo baadhi ya wanataaluma wachache  wasio waadilifu na wasio wazalendo ambao ni doa kubwa kwenye  taaluma hiyo adimu ambayo inatarajiwa kuwa  na mchango mkubwa  kwenye ajenda ya afya. Hivyo  iwapo itasimama kwa nafasi yake basi  wanataaluma  hao wanaweza  kufanya mapinduzi  makubwa  ya afya na kiuchumi.

“Hii itawezekana kwa kujikita  kwenye ajenda  ya jinsi gani  viwanda vya ndani  viweze kuzalisha  bidhaa mbalimbali  na kuhakikisha  matumizi yasiyotia shaka  ya bidhaa za afya  zinazopokelewa kwenye  vituo vya huduma  na kuepuka upotevu na matumizi yasiyofuata  miongozo na kusababisha usugu wa baadhi ya dawa na pia  baadhi kuleta madhara kwa wateja  kama ilivyokusudiwa”.

Dkt. Gwajima alitoa rai  kwa jamii  ya kitanzania kuzingatia ulaji unaofaa   ambapo kila mlo uwe na  makundi yote matano  ya vyakula  halisi, kutotumia  mafuta mengi,chumvi nyingi,kufanya mazoezi ,kupata usingizi wa kutosha,kuepuka matumizi ya tumbaku na madawa ya kulevya  na pia kuchunguza afya angalau mara moja kwa mwaka. 

Takwimu zinaonyesha  kuwa asilimia 75 ya vifo vyote duniani vinavyohusu watu  wenye miaka 30 hadi 70 husababishwa na magonjwa hayo.Hapa nchini  inakadiriwa kuwa magonjwa yasiyoambikiza  husababisha asilimia 27 ya  vifo  vyote.Kauli mbiu ya Kongamano hilo mwaka huu  ni “Wataalamu wa Famasi: kuongeza wigo katika kupambana  na magonjwa yasiyoambukiza”.  

Awali akiongea wakati wa kongamano hilo Mfamasia Mkuu wa Serikali Bw. Daudi Msasi aliwataka wafamasia na wataalum wengine wa afya nchini kuhakikisha wanatumia fomu za dawa( prescription form) kama nyenzo muhimu za kuondoa changamoto za dawa kwani dawa ni fedha za haraka hivyo wahakikishe kabla hawajatoka lazima wahakikishe dawa zinatoka kwa kujaza fomu hizo.

Aliongeza kuwa kwenye kutenda kazi za umma lazima wafuate miongozo ikiwemo muongozo wa matibabu  nchini (STG) wanapokuwa sehemu za kazi hivyo ni wakati wao sasa wa kupitia na kuelewa nini wanapaswa kutekeleza kwenye kazi zao.

Hata hivyo Bw. Msasi aliwataka chama hicho kuanziasha klabu za mazoezi kwenye vyuo vyao ili kuweza kupambana na magonjwa yasiyoambukiza kwa vitendo na hiyo itasaidia jamii kuelewa umuhimu wa kufanya mazoezi.

Naye Mlezi wa wanafunzi wa Famasi na Masajili wa Baraza la Famasi nchini Bi. Elizabeth shekalaghe aliwataka wanafunzi hao kufanya kazi kwa kujitoa, kuwajibika na kuipenda taaluma  yao ili kuweza kuitumikia vyema taaluma yao.

Bi. Shekalaghe alisema kama Baraza wataendelea kusimamia na kuhakikisha wanaendeleza taaluma  kwa kutoa elimu ya maadili kwenye vyuo vya famasi nchini ili wanapokua chuoni wazitambua na kuzijua angali wanafunzi.

Naye Rais wa Chama cha Wafamasia Wanafunzi Tanzania(TAPSA) Bw. Hamis Msagama ameipongeza Serikali kwa uboreshaji wa dawa na vifaa tiba ambapo kazi kubwa inafanywa na wafamasia  na kuonesha jinsi gani  inawajali watanzania.

Pia Bw.Msagama ameipongeza Wizara ya Afya kwa kuanzisha kitengo cha Magonjwa Yasiyoambukiza (NCD)  hivyo wao kama chama waliona ni vyema kongamaono lao  mwaka huu kujadili kwa kina namna ya kupambana na magonjwa hayo ambayo yanaathiri watu wengi nchini na duniani.